تجلیل از حاج صمد قاسم‌پور در همایش «زنده‌نامان تبریز»، یادآور الگویی از «مدیر مردمی» و «خادم بی‌واسطه» است؛ چهره‌ای که پس از چهار دهه، همچنان محبوب مانده، مسائل روز را خلاقانه و منتقدانه دنبال می‌کند و شعر آیینی و ملی را مأموریت فرهنگی خود در روزگاری می‌داند که معنا بیش از هر زمان دیگری نیازمند پاسداری است.

دشمن امروز به خوبی دریافته است که برای توقف قطار پیشرفت ایران، نیازی به بمباران زیرساخت‌های فیزیکی نیست. کافی است "امید" و "اعتماد" مردم را بمباران کند. در این معادله، نقش نهادهای اطلاعاتی از یک نیروی صرفاً نظامی، به یک نیروی هوشمندِ حافظِ سرمایه اجتماعی ارتقا یافته است.»

انتخاب دکتر معصومه معدن‌کن در زمره «زنده‌نامان»، پیامی روشن دارد؛ تبریز هنوز فرزندان اصیل خود را می‌شناسد. این شهر که همواره مهد ادب و عرفان بوده، امروز به چهره‌ای ادای احترام می‌کند که پیونددهنده‌ی نسل جدید با ریشه‌های هویتی است. دکتر معدن‌کن با آثار جدید خود نشان داده که «پیشکسوت بودن» به معنای توقف نیست؛ بلکه به معنای پختگیِ اندیشه‌ای است که همچنان زاینده و پویاست.

دشمن، وقتی با لبخند نزدیک می‌شود، خطرناک‌تر از زمانی‌ست که با سلاح می‌آید. تجربه سال‌ها تقابل نشان داده است که هر جا تردید بوده، هزینه تحمیل شده و هر جا ایستادگی بوده، عقب‌نشینی رخ داده است.

در دل این شهر، انسان‌هایی زیسته‌اند که انتخاب کردند بی‌صدا مفید باشند. نه دنبال تریبون بودند و نه سودای شهرت داشتند. برایشان تبریز یک «موقعیت» نبود؛ خانه بود. همین نگاه، از آن‌ها «زنده‌نامان» ساخت؛ آدم‌هایی که هنوز نفس می‌کشند، اما اثرشان از خیلی نام‌ها ماندگارتر است.

اگر اتحاد ملی فرو بریزد، پیش از آن‌که نشانه‌ای در خیابان‌ها دیده شود، نشانه‌هایش در فضای مجازی نمایان می‌شود. شایعه، تخریب اعتماد، دوقطبی‌سازی و فرسایش سرمایه اجتماعی، زنگ خطرهایی هستند که امروز در میدان افکار عمومی به‌صدا درآمده‌اند. بی‌توجهی به این هشدارها، به معنای نادیده گرفتن یکی از جدی‌ترین تهدیدات امنیت نرم و انسجام ملی است.

واقعیت آن است که در معادلات قدرت امروز، هیچ کشوری صرفاً با تکیه بر توان نظامی یا منابع اقتصادی خود نمی‌تواند امنیت و ثبات پایدار ایجاد کند. آنچه بنیان قدرت ملی را شکل می‌دهد، انسجام داخلی و سرمایه اجتماعی است.

ایران کشوری با تاریخ، فرهنگ و جغرافیای گسترده است؛ کشوری که تنوع قومی، مذهبی و فرهنگی آن همواره یکی از ویژگی‌های برجسته‌اش بوده است. اما این تنوع، اگر با انسجام ملی همراه نباشد، می‌تواند به نقطه ضعف تبدیل شود.

کارشناسان هشدار می‌دهند که فضای مجازی مانند یک شمشیر دو لبه است؛ می‌تواند هم انسجام ملی را تقویت کند و هم باعث تفرقه و تضعیف اعتماد اجتماعی شود.

ثبات اقتصادی، همان تضمین پنهانی است که زیربنای تمام قراردادها، پس‌اندازها و سرمایه‌گذاری‌های خرد و کلان است. تا زمانی که این حلقه گمشده پیدا نشود و اعتماد عمومی بازسازی نگردد، تمام تلاش‌ها برای رسیدن به رونق، صرفاً تلاش برای هل دادن یک سنگ در دامنه کوه خواهد بود؛ سنگی که با اولین شوک، دوباره به نقطه اول بازمی‌گردد.

اصناف و بازاریان، به‌عنوان یکی از ستون‌های تاریخی اقتصاد و اجتماع ایران، بار دیگر بر این نکته تأکید می‌کنند که «اعتراض، حق ماست؛ اما امنیت و آرامش جامعه، مسئولیت مشترک همه ماست.»

بازار در ایران، فراتر از یک مرکز داد و ستد، گنجینه‌ای از خاطرات تاریخی است؛ روایتی از ایستادگی، شرف و وفاداری مردمی که هرگز اقتصاد را از معنویت و استقلال جدا ندانسته‌اند. این نهاد ریشه‌دار، همچنان چون دژی محکم برای نظام و قلبی تپنده برای ایران اسلامی می‌تپد.